Vocales |
semivocal | Consonantes | ||
| cortas | largas | solos | Un solo sonido | |
| . a, e, i, o, u | . ā, ē, ī, ō, ū | y, w | . h, k, m, n, p, s, t, x | . kw, ts, tl, ch |
sábado, septiembre 26, 2009
Náhuatl
jueves, agosto 28, 2008
amoxtli sē
īpan īn āmantl nipēwas nimēchīxmachīltīs kēnōn kwahli tomaxtīskeh totlatōl, sē momōstla panowa niman nochipa tokamawīwisohtokeh kēnōn tikēhchīwaskeh totlatōl, sekimeh san kwālitowah, kāyuweh, tōmeh i tiweltokeh titlahtlatowah, xmoneki sē kixchānoh ma wāhlatiw nikān niman ma tēchkahkayāwaki kēnōn tomaxtīskeh, noso kēnōn titlakwilōskeh, xkā tēh ikwāk pēwah tēchnohnōtsah i yō kitowah lāmpa weltokeh kēnōn titlatlahtowah, sā xok kimatih kēnōn kinānkilīskeh yōn xchāneh, niman xyō ītlatōl, niman nochimeh nokamapalēwiah yā kitowah, yō xnikān tēchāhnawatitiās kēnōn titlakwilōskeh niman kēnōn tonohnōtsaskeh, kwākōn xkwelitah niman xkiseliah sē yō yā milāk īpan nokāwa īn tlatōhli yā nomaxtia āman, kipihpīnāwtiah, yōn hkiīn kitsakwiliah tlatōhli niman xkasikāmatisnekih kēnōn kwaltsīn tasikāmatiskeh nēsi yā milāk yōkasikeh īntlamachilis kēn koyōmeh, kētla yōnokoyōkwepkeh, xkā tēh tlā ok tāman kasikāmatisiah kēnōn yā milāk iktok totlamachilis nēsi nō sehneka yeskia, āman, kas i kwahli tēh, keāman san xkonitakān, nikān nēsi nīn xwikāwi yā i nimēchononōstok ōn, māsi hkōn xtlah nihkwi niman nīn xtlah nihtlatlanilia kastillatlatōhli, nihnemilia, hkiōn kēn nimēchnohnōstok kwahli ninkasikāmastiwih, sayā tlāsaman sekimeh kitōskeh, ah, yoún nō sē tlamantli weli yōyā hkōn tēchnohnōstok, māsi ihkoōn nawa nihmastok yā kēmah māsi san tlakotipantsīn ninēchkahtokeh, kwākōn nimechtlahtōltīsneki, tliāōn kipia yā tihkwiskeh koyōtlatōhli, kwā totlatōl nōyeh yōmokwep, simi xtahsikāmatih nīn āchitsīn kēnōn tonohnōtsah, noso, tliā ītech towīkaskeh ōn kastillatlatōhli kēnōn iktok ītlamanyo ikwāk tlakwilōlo, kā tōmeh xwel sapa sehnekatsīn tihnemilīskeh kēnōn kwahli tiyektlālīskeh īn totlatōl noso, ninkitōskeh yā nihkwi īn nēskāyōtl āman yō wālēwa kāmpa istākeh tlākameh, niman tēh yō īn nēskāyōtl i ōnkatka īpan 1645 īpan ītlakwilōl Jesuita Horacio Carochi.
lunes, junio 02, 2008
X'kita Xōchinemilistli Noyōltsīn
tlīn xtihkaki, tlīn xtihnemilia
xkāwa tlāltekpak, xkāwili ma wia
san xmasto tehwatsīn, san xmasto moyōltitlantsīn
māske kamantika, nōhki xahkotlachiatsīn
niman māka mitsmoktīs, niman māka mitsīpantīs
niman nochipa xkē'wa, tlīn milāk cho kwaltsīn
tlā kamantika ōyehkok, tlīn mitsyōlkokowa
san nihneki xmasto, ka ompa nimistlahtlastos
niman nimismāpalēwīs, niman xok tisiawis
yā xōchimāpīxtli, ok sepa timitsihyōyōlīltīs
yā timitsihlis ika noyōhlo, tliaka miak nikihtōs
mās kwahle, san timitspīpitsōs
lo que no escuchas, lo que no piensas
dejalo en el mundo, dejalo que se vaya
tan solo sabelo tu, y guardalo en tu corazón
aunque aveces, alza la cabeza y mira
para que no te espante, para que no estés desprevenida
y siempre guarda, lo que en verdad es bonito
por si algún día llega, lo que te aflija en el corazón
solo quiero que sepas, que allí te estaré mirando
y te ayudaré , y apaciguaré tu cansancio
y con un ramo de flores, te devolveré el aliento
para decirte lo que siento, y para que digo tanto
mejor te daré, simplemente un beso
NMSNKI
miércoles, mayo 21, 2008
nitlakwilowa
san nimēchititīsneki kēnōn ōnkah yōn kāmpa nitlakwilowa, miak mēstli yōpanōk niman xok itlah niktlakōltiāya, āman māsi san yawa īn, san nikwelita, yawa ika ōn nimēchititīsneki
nikān nochi yōn nihkwi kwāk nitekititok
Solo les quiero compartir mi ambiente de trabajo con ubuntulubu XD, esta chido, ojalá cada día mas gente utilice Linux, siempre que hay oportunidad lo recomiendo, saludos a todos (no es la interpretación exacta, pero esa es la idea XD )
martes, octubre 16, 2007
Diplomado en Guerrero
ojalá este diplomada termine de la mejor forma para darle un seguimiento importante a las acciones que empieza a tomar el gobierno para nuestros hermanos indígenas
martes, agosto 07, 2007
miércoles, agosto 01, 2007
kēnōn ninemih? san nimē'chontlapalowa

kwākōn yōninkīskeh yā nimomaxtiah, nēsi xakah ōmik, nēchpāhtia yā ōninwāhlakah, welis sēxtli sapa ninwāhlāskeh, māsi hkoōn iwitikatsīn katka yā ōnimomaxtīkoh totlatōl, māsi, nochipa milāk ōnimomaxtikeh nihmastok yā wēi tekitl nīnmpiayah
āman xok nimamanaskeh yā nimonāwatekiw, tlāsaman āman sapa nimomaxtīskeh, xok nāwatl yes noso kemah
māka xkilkāwakān īn tlatōhli, tlāman tēh sapa ninpēwaskeh, niman nīmastokeh yā milāk iwitikah katka
yā noyōhlo nimēchtlapalowa niman nimēchihlia nochipa xnenemikān nihmastok yā nō'meh xnoneki ma nimechihli yā nō'meh yā milāk tēh nimomaxtiah
nikān nihtlālia sē tlaīxkopīntli xmotakān
miércoles, enero 03, 2007
Ok sapa nehwa
kwaltsiin xnemikaan, niman kwahli xnemikaan nimochimeh, yaa noyoohlo nimeechihlia
ta sapa tlaa i kwahlikaan.
nimochimeh nimeextlasotla maasi deki xnimeechiixmati.
lunes, diciembre 04, 2006
Nochaan
niteemakas aaman residencias tekitl
nikaan nihneki ma nikimtlapalo nochimeh yoon niimixmastok keaaman Claudiatsiin , siwaatl akinoon onikiixmat iipan see pagina yoon nihteteemotimiya san nikitasnekiya, pero aaman mpa onikiixmat niman aaman milaak kwaltsiin towiikah
n'tlasokaamati yaa ok taaman neechnootsa niman yoon kinekis nowaan nonootsas nocorreo
indigena@gmail.com
mpa nineechneextiiseh
sábado, noviembre 18, 2006
Se: tlato:ltsi:ntli
saya: nika:n nochi tihtso:lowah tlato:hli, niman de loar yawa ti:to:s on to:meh tihtla:iliah se: sonido
kea:man
nowia:n kalpan notowa
kitohtoka pero nocha:n tikito:s chika:wak i:pan kí:
kwa:ko:n noka:wa kí:toka
kwa:ko:n san hkiin noka:wa
kitohtoka nokwepa kí:toka
te:tlahtlata nokwepa té:tlata
tlakwahkwa nokwepa tlá:kwa
lunes, agosto 14, 2006
Las ultimas y nos vamos!!!
P.D. No se que dije pero tenia la idea
viernes, julio 21, 2006
Acuerdos y desacuerdos en el alfabeto nawatl
Estos ultimos tres dias han sido muy interesantes para con mi lengua(Nawatl), pues el encuetro nacional de esta lengua, se lleva a cabo a fin de tratar de poner imponer o proponer un alfabeto estandar para todas las lenguas mexica que existen en mexico, lo malo, esque como esta muy politizada, mis estimados profesores, con mucho respeto, los que creian que con el simple hecho de hablar el nawatl, era tan sencillo de inventarse o crear ellos solos un alfabeto, pero resulta que para hacer un alfabeto para cualquier lengua, se deben seguir ciertas leyes generales.
Por lo que los profesores en los primeros dos encuentros que tuvieron anteriormente, decian que se iba a establecer el alfabeto que ellos creyeran conveniente
El hecho es, que les moslesta que otra gente como, especialistas en el estudio de la lengua que trantan de ayudarnos, no les permiten su participacion, por el simple hecho de que ellos no hablan la lengua y claro, mucho menos que opinara un extranjero porque le iba peor, lo bueno de este encuentro esque,
Por alguna razon, en ese aspecto los apoyo en algunas cosas, porque de que sirve que mi lengua Nawatl sea uno de los mas estudiados,con personajes de todas partes del mundo, si solamente ellos saben las teorias e hipotesis que encuentran al hacer su estudio, cuando los hablantes ni siquiera se les muestran cuales son los resultados de muchos estudios, y eso sin contar el gran saqueo que hicieron para mercar con nuestra cultura
y aun mas, que nisiquiera los mismos Lengueros(Linguistas) se ponen de acuerdo en como llevar una metodologia, porque cada quien defiende la suya(de eso me he dado cuenta)
Pero el caso esque, sea como sea, ya se llevo a cabo el tercer encuentro nacional con todos los nawa hablantes, y la verdad, la propuesta de un servidor, esque, si no queremos que nos vengan a imponer una escritura del que nosotros no estamos de acuerdo, menos de algun hombre blanco, pues, bueno, no se que esperamos, a hacer nosotros mismos, linguistica practica y aplicada, y asi entonces los profesores que no estan de acuerdo con los lengueros, se dejen de estar quejando y descubramos nosotros mismos como realmente se debe hacer un alfabeto standar del cual en este momento no estoy de acuerdo, porque necesitamos mucho trabajo de campo, pero sobre todo, que conozcamos con que metodos y que criterios se van a tomar para la elaboracion de un alfabeto estandar
si para empezar creo que existen nadamas en Guerrero de 12 a 16 variantes diferentes de mi lengua
como conclusion, creo que todos y cada uno de los que realmente nos interese nuestra lengua, tenemos un arduo trabajo que realizar, desafortunadamente 500 anios de tratar de imponernos afuerzas el espaniol no se puede regresar nadamas asi como asi, y el colmo, esque nadie me va a pagar por quere rescatar mi lengua, porque el pobrecito y despresupuestado Gobierno ya sea estatal o federal, no tendria recursos para apoyarnos en los proyectos de alfabetizacion investigacion y especializacion que tengamos que hacer nosotros mismos, (Pero si tiene para hacer basura por toneladas en cad eleccion :P)
y bueno, espero y que esto que ponemos aqui, no sea de su agrado, y hagamos algo, con o sin ayuda..
he dicho :@
jueves, julio 20, 2006
ika o:hpa nitlakwilowa
Ojala podamos empezar a escribir cosas, para tener algo que leer. en cuanto tenga informacion sobre mi lengua, los publicaré en este pequeño apartado, sale?
por el momento, lei algo sobre lo que dice Daniel hacerca de la pinche actitud que tenemos y las buenas costumbres de los mexicanos, y la neta la neta es algo un poco complicado, pues tratar de cambiar por nosotros mismos???, los "Mexicanos" somos o estamos muy sobre protejidos, "no todos" y para hacer o no hacer las cosas , haa no, si no lo hace otra persona, yo porque lo tengo que hacer, o como, "y yo porque le tengo que hacer caso a ese cabron, que se cree", y asi con muchas otras cosas que tenemos sobre actitudes mexicanas, aunque la neta, ser mexicano no es tan malo, claro, siempre y cuando hagamos las cosas con responsabilidad
y la verdad para que un pais cambie, la primera mas importante que deve de cambiar, somos nosotros mismos, o que?
siempre nos vamos a estar quejando de que tenemos mala suerte?, o como, malos maestros en las instituciones?, o malos gobernantes, o malos companieros de trabajo??????
pues si no tienes otra cosa mas importante que hacer, detente por un momento y autoanalizate por un segundo, tal vez en tu autocritica, te detengas otros dos, tres o cuatro segundos para entrar en algunas razones, y esforzarte por tratar de hacer las cosas mejor
o, no crees??
